Informacje o szlaku

Trasa liczy około 170 km i prowadzi przez malownicze miasta i wioski, Puszczę Augustowską, rezerwaty przyrody oraz Wigierski Park Narodowy. Pielgrzymowanie Szlakiem Papieskim Tajemnice Światła jest szczególną okazją do poznawania Boga, historii i przyrody naszej pięknej ziemi mazurskiej, augustowskiej, sejneńskiej i suwalskiej. Poszczególne etapy tego całorocznego Szlaku Papieskiego można pokonywać wędrując pieszo, jadąc konno, rowerem, quadem czy motorem, a zimą – jadąc na nartach. Ważne jest, aby przemierzając te przepiękne okolice, znaleźć czas na rozważanie wielkiego przesłania, jakie zostawił nam św. Jan Paweł II w Tajemnicach Światła.

Etapy szlaku

etapyszlaku_swiatla

I Etap Ełk – Rajgród

Szlak Papieski Tajemnice Światła został zainicjowany, zainaugurowany i pobłogosławiony przez J.E. Ks. Bpa Jerzego Mazura SVD dnia 14 czerwca 2008 r. podczas diecezjalnego święta młodzieży. Rozpoczyna się w Ełku z miejsca, gdzie 8 czerwca 1999 roku Jan Paweł II sprawował Eucharystię, którą żywo mamy w naszej pamięci.
Początek szlaku znajduje się na Placu Jana Pawła II, przy pomniku. Następnie kierujemy się na promenadę i idziemy w stronę parafii pw. Jana Pawła II (ulica św. Maksymiliana Kolbego). Tam znajdziemy znaki szlaku i za ich wskazaniem
opuszczamy miasto. Ełk to największe miasto Mazur. Najważniejsze zabytki i atrakcje miasta to:
– Katedra Ełcka z początku XX w.,
– Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa z XIX w.,
– domy mieszkalne z przełomu XIX i XX w.,
– ƒƒwieża ciśnień z 1895 r.,
-Park Solidarności,
-Promenada wzdłuż Jeziora Ełckiego.

Imprezy sezonowe:
-Mazurskie Lato Kabaretowe – MULATKA
– Międzynarodowy Festiwal Folkloru Dzieci i Młodzieży – Tęcza,
ƒƒ- Mazurskie Zawody Balonowe,
– Festiwal Ognia i Wody.

Ełk to nie tylko piękne krajobrazy, lecz także kulinarna stolica Mazur, gdzie podczas wyjątkowych imprez można poznać tradycyjne potrawy regionu, organizowane są tu bowiem wydarzenia poświęcone mazurskiej kuchni: Konkurs o Chochlę Prezydenta, Podróż ze smakiem oraz Frutti di Lago. Szlak wiedzie wzdłuż malowniczej rzeki Ełk. Między Prostkami a wsią Bogusze napotkamy unikatowy na skalę europejską zabytek historyczny – słup graniczny z 1545 r. Upamiętnia on wytyczenie granic między Prusami, a Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Na pamiątkę tego wydarzenia, na styku trzech granic: Korony, Litwy i Prus, postawiono murowany słup graniczny, przypominający nieco kapliczkę.

Ostrykół. Kościół powstał w miejscu świątyni spalonej w 1656 r. Dzisiejszy, barokowy wygląd, pochodzi z czasu odbudowy kościoła, to jest z 1667 r. Ta drewniana świątynia, wcześniej protestancka, obecnie rzymskokatolicka, pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, kryje w swoim wnętrzu wiele ciekawostek, m.in.: barokowy ołtarz główny z 1683 r., organy z 1799 r., ciekawy świecznik, a także ambonę z 1690 r. oraz XVIII-wiecznego anioła chrzcielnego.
II Etap Rajgród –Studzieniczna

Nad brzegiem góruje Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin Zabytki i atrakcje Rajgrodu:
– kapliczki przydrożne z XIX w.,
– kapliczka przy ul. Żabiej w Rajgrodzie,
– kościół – Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin,
– kaplica grobowa Bagińskich z 1826 r.,
– zespół dworsko-parkowy w Opartowie.

Walory przyrodnicze okolic:
-ƒƒ Rynnowe Jezioro Rajgrodzkie o powierzchni 1514 ha, ok. 54 km linii brzegowej, średniej głębokości 17 m i najgłębszym punktem 52 m. Jezioro ma 5 odnóg, na których zawsze są dogodne warunki do żeglowania.
– Kompleks leśny obejmujący obszar 30% powierzchni gminy, który porastają lasy, głównie iglaste z przewagą sosny, w których nad brzegami jezior zlokalizowanych jest 10 ośrodków wypoczynkowych.
– Bezpośrednie sąsiedztwo z Biebrzańskim Parkiem Narodowym, a zwłaszcza unikalnym kompleksem bagienno-torfowym „Czerwone Bagno”.
– Dolny bieg rzeki Jegrzni i Kanał
– Kuwasy to obszar z tysiącami hektarów unikalnych w skali światowej niskich łąk, bagien i torfowisk Czerwonego Bagna. Jest to siedlisko bezcennych gatunków roślin bagiennych, ornitofauny oraz największa w Polsce ostoja naturalna Łosia.
– Rezerwat przyrody Czapliniec w okolicach wsi Bełda istnieje od 1930 r. na powierzchni 11,58 ha potwierdzony prawnie w 1958 r. rezerwat utworzono dla ochrony kolonii lęgowej czapli siwej, a jednocześnie zachowania boru sosnowego (o 200-letnim starodrzewiu) z domieszką 14-letniego świerka, a nadto torfowiska.

Od Rajgrodu wędrujemy do Studzienicznej, na obrzeżach Augustowa. Wiernym towarzyszy rozważanie Tajemnicy Objawienie Jezusa na weselu w Kanie Galilejskiej.
Naszym celem jest sanktuarium Matki Bożej Studzieniczańskiej.
Pomnik Papieża, nad jeziorem przy kaplicy, przypomina Jego wizytę w tym miejscu w dniu 9 czerwca 1999 r. Dotarł tu na osobistą prośbę, odwiedzając naszą diecezję. Wypowiedział wówczas prorocze słowa: Byłem tu wiele razy, ale jako Papież po raz pierwszy i chyba ostatni.
Sanktuarium w Studzienicznej znajduje się w obrębie dawnych wysepek, na których była pustelnia zamieszkiwana po
1715 r. przez jednego z wigierskich Kamedułów. Później, w tym miejscu osiedlił się inny pustelnik, były oficer wojska Wincenty Murawski (lub Morawski) – z zamiłowania zielarz i prawdziwy wzór polskiej pobożności. Woda z wykopanej przez niego studni prawdopodobnie pomagała w przywracaniu zdrowia, szczególnie leczyła choroby oczu.
Początkowo obraz Matki Bożej, który towarzyszył polskim żołnierzom w czasie walk, wisiał na dębie, a następnie został umieszczony w zbudowanej przez Murawskiego drewnianej kaplicy (1790 r.). Obecna – murowana kaplica, stojąca na dębowych pniach – pochodzi z 1872 r.
III Etap Studzieniczna – Mikaszówka

Ten etap Szlaku Papieskiego prowadzi wzdłuż Jeziora Studzieniczańskiego, Białego i Kanału Augustowskiego oraz przez atrakcyjne turystycznie śluzy przepuszczające kajakarzy i innych wodnych wędrowców. Podążając wyznaczonym traktem przez piękne zakątki, można tu rozważać trzecią Tajemnicę Światła – Głoszenie Królestwa i wzywanie do nawrócenia.
Tak docieramy do Czarnej Hańczy – największej rzeki Suwalszczyzny, płynącej w unikatowym pod względem krajobrazowym, geologicznym i etnograficznym terenie. Na uwagę zasługują liczne tu głazowiska – pozostałości wielkich lodowców, spadki i kaskady oraz wąwozy, w których płynie rzeka. Jest to miejsce szczególne również ze względu na zamieszkujących je ludzi – niegdyś byli to pogańscy Jaćwingowie – pokrewni Prusom i Litwinom. Po latach na Suwalszczyźnie zamieszkiwali Polacy i Litwini, z czasem także Żydzi i Rosjanie. Jest to ziemia pracy i modlitwy – dwóch wartości szczególnie ważnych dla tutejszych mieszkańców.

Mikaszówka. To urokliwa wieś nad brzegiem kanału augustowskiego. W centrum znajduje się zabytkowy kościół pw. św. Marii Magdaleny, a także zabytkowa plebania, gdzie lubił zatrzymywać się Karol Wojtyła. W 1955 r. miała miejsce ciekawa scena z udziałem miejscowego proboszcza i nieznanego turysty, którym okazał się biskup Karol Wojtyła.
Po latach papież Jan Paweł II z uśmiechem wspominał to wydarzenie i mówił:
A może by tak do Mikaszówki? Mikaszówka leży w sercu Puszczy Augustowskiej. Są to wspaniałe tereny do uprawiania aktywnej turystyki wodnej, rowerowej oraz pieszej.

Puszcza Augustowska tworzy, wraz z innymi puszczami pogranicza polsko- -litewsko-białoruskiego, jeden z największych leśnych kompleksów Europy (łącznie 250 000 ha powierzchni). Na terenie kraju zajmuje powierzchnię 100 tys. ha. Dużą część obszaru puszczy zajmują jeziora: Wigry, Sajno, Białe Augustowskie, Serwy, Necko, Pomorze, Studzieniczne, Kolno.
IV Etap Mikaszówka – Sejny

Z Mikaszówki prowadzi nas szlak przepiękną Puszczą Augustowską, przez Czarną Hańczę do Sejn. Tam w Bazylice Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, możemy podziwiać gotycką figurę szafkową Matki Bożej Sejeńskiej z XV w. Jest to jedno z najstarszych tego typu dzieł w Europie. Pokonując ten odcinek, rozważamy Tajemnicę Przemienienia na Górze Tabor. W 1975 r., ówczesny kardynał Karol Wojtyła nałożył korony papieskie na figurę Matki Bożej Sejneńskiej.

Warto zobaczyć:
– Kościół pw. Nawiedzenia NMP,
– trójnawowa bazylika, pierwotnie renesansowa, w 1760 r. rozbudowana w stylu barokowym. Wewnątrz 11 ołtarzy barokowych i rokokowych z poł. XVIII w.;
– Klasztor z lat 1619-1706, przebudowany pod k. XVIII i XIX w., piętrowy czworobok z basztami
narożnymi;
– Dawny pałac biskupi z 2. poł. XIX w.;
– Neogotycki kościół pw. MB Częstochowskiej (dawniej ewangelicki) z poł. XIX w.;
– Kaplica pw. św. Agaty z 1789 r.;
– Klasycystyczny ratusz z 1840 r.;
– Synagoga z lat 1860–1870, obecnie galeria;
– Dawny dom talmudyczny, obecnie siedziba Ośrodka „Pogranicze Sztuk, Kultur, Narodów”;
– Kamieniczki z XIX w.;
– Murowana kaplica grobowa rodziny Wolmerów z 1830 r. na cmentarzu katolickim;

Pomniki:
– biskupa sejneńskiego
– Antoniego Baranowskiego
– Powstania Sejneńskiego 1919 r.

Sejny. To miasteczko na Szlaku Papieskim Tajemnice Światła jest miejscem, gdzie na każdym kroku spotkamy ślady wielowiekowego współistnienia ludzi różnych religii, kultur i narodów. Żyli, mieszkali i pracowali tu Polacy, Litwini, Białorusini, Żydzi, czy Rosjanie. Zajmowali się rzemiosłem, handlem, krzewili oświatę, doświadczali codziennych radości, odnosili sukcesy, ale byli także okrutnie doświadczani przez wojny, epidemie i najazdy.
Miasteczko powstało na przełomie XVI i XII wieku. Swój rozwój w pierwszym okresie istnienia Sejny zawdzięczają zakonowi dominikanów, którzy zbudowali tu klasztor i kościół. Zakonnicy rozwinęli też szkolnictwo. W drugiej połowie XVIII wieku dominikanie, chcąc wzmacniać potencjał Sejn w dziedzinie handlu, zaprosili do osiedlania się w mieście żydowskich kupców. Społeczność żydowska zaczęła się rozwijać, czego materialnym śladem jest choćby synagoga, dom talmudyczny.
W okresie zaborów miasto znalazło się w zaborze pruskim. Zaborca skonfiskował dobra dominikanów i zakonnicy w 1804 roku, po dwustu latach zmuszeni byli do opuszczenia Sejn.
Wzniesiony przez nich klasztor pozostał jednak miejscem ważnym dla rozwoju edukacji i kultury regionu. W budynkach poklasztornych otwarto gimnazjum. Do Sejn przeniesiono stolicę biskupstwa, a w 1829 roku w murach klasztoru otwarto seminarium duchowne. Stało się ono ważnym ośrodkiem naukowym dla Polaków, a zwłaszcza dla Litwinów.
W czasie II wojny światowej miasto zostało okrutnie doświadczone przez okupantów. W 1939 r. wysiedlono i wymordowano sejeńskich Żydów. Rosjanie przesiedlili natomiast do nowoutworzonej Litewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej sejeńskich wyznawców prawosławia – staroobrzędowców.
Dziś Sejny są miastem powiatowym. Swoją siedzibę ma tu konsulat Republiki Litewskiej. Miasteczko jest dobrym punktem wypadowym do zwiedzania okolicy, a dla miłośników historii – do odbycia pasjonujących podróży w czasie.
V Etap Sejny – Wigry

Ostatni etap Szlaku Papieskiego Tajemnice Światła prowadzi z kompleksu podominikańskiego w Sejnach, przez Wigierski Park Narodowy do Wigier. Tej wędrówce towarzyszy rozważanie Tajemnicy Ustanowienia Eucharystii.
To miejsce niegdyś zamieszkiwali kameduli modląc się, pracując i kontemplując obecność Boga pośród pięknych lasów i jezior.
Dziś odkrywamy je na nowo. Możemy tu się zatrzymać i przenocować w eremach mnichów, posilić się, ale przede wszystkim doświadczyć spokoju i niezwykłej atmosfery tego miejsca.

Warto zobaczyć:
– Późnobarokowy kościół z bogatym wystrojem wnętrza
– Apartamenty i Kaplicę Papieską gdzie odpoczywał i modlił się Jan Paweł II podczas pobytu na terenie Klasztoru w 1999 r.
– Kryptę kościelną zawierającą ponad 40 zamurowanych wnęk z ciałami zmarłych eremitów. W dwóch przeszklonych wnękach widać poczerniałe od upływu czasu kości. Na ścianie znajduje się malowidło przedstawiające taniec śmierci, alegorię śmierci zapraszającej mnicha do tańca.
ƒƒ- Wieżę Zegarową, z której roztacza się niepowtarzalny widok na okolicę
ƒƒ- Wystawy czasowe
Dawniej, przed wiekami, żyli tu biali mnisi – Kameduli – w modlitwie, pracy i milczeniu wielbiący Pana Boga. Klasztor ufundowany został przez Jana II Kazimierza Wazę w 1667 roku i dzięki pracowitości mnichów stał się jednym z najzamożniejszych w Europie.
Obecnie centrum wigierskiego kompleksu stanowi świątynia pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Została ona wybudowana przez Ojców Kamedułów w latach 1694-1745, od 1799 r. do 1818 r. pełniła funkcję katedry Diecezji Wigierskiej, a następnie, aż po dzisiejsze czasy – kościoła parafialnego. Świątynia wigierska należy do grupy kościołów barokowych. Została ona zaprojektowana na planie krzyża, którego krótsze ramiona tworzą pomieszczenia kaplicy oraz zakrystię.
W podłodze Kapitularza znajduje się najstarszy zabytek świątyni – kamienna płyta z 1715 r. z epitafium w języku łacińskim, które można przetłumaczyć: Błogosławieni, którzy w Panu umierają, albowiem czyny ich podążają za nimi – mówi duch.
W Wigrach przebywał Karol Wojtyła wraz ze swymi przyjaciółmi oraz odpoczywał jako papież Jan Paweł II podczas pielgrzymki do Polski.

 

V etap: Sejny – Wigry
Ustanowienie Eucharystii

Mapy Szlaku Tajemnice Światła