Ważne informacje

Od 2020 roku realizowany jest projekt SZAFa na KÓŁKACH - czyli SZLAKOWA AKADEMIA FAMILIJNA w SacroTRACKu, który został sfinansowany przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018 – 2030. Za realizację odpowiada Centrum Oświatowo Dydaktyczne w Ełku, które od lat sprawuje pieczę nad Szlakami Papieskimi w Diecezji Ełckiej.

Social Media

O nas

Dla upamiętnienia Osoby Jana Pawła II w Diecezji Ełckiej powstały 3 Szlaki Papieskie: Szlak Tajemnice Światła (z Ełku do Wigier), Kajakowy Szlak Papieski Tajemnice Zawierzenia (Wigry-Studzieniczna) oraz Kajakowy Szlak Papieski Apostołów Miłosierdzia (Krutyń-Pisz). Opiekę nad Szlakami sprawuje Centrum Oświatowo Dydaktyczne w Ełku.

SZLAKI PAPIESKIE
Diecezji Ełckiej

SZLAK PAPIESKI TAJEMNICE ŚWIATŁA 

Ełk - Wigry

 

ZAINICJOWANY:  14 czerwca 2008 r.

Przez: Ks. Bpa Jerzego Mazura SVD

Dystans:  około 170 km 

 
Pierwszy ze szlaków – Tajemnice Światła – został pobłogosławiony i zainaugurowany przez ordynariusza Diecezji Ełckiej, J. E. Ks. Bpa Jerzego Mazura SVD, dnia 14.06.2008 roku podczas Diecezjalnego Święta Młodzieży na Placu Jana Pawła II w Ełku w miejscu, gdzie papież sprawował swą Eucharystię dla pielgrzymów i skąd Szlak Papieski Tajemnice Światła bierze swój początek. Wędrowanie nim jest szczególną okazją do poznawania Boga, historii i przyrody naszej pięknej ziemi, na trasie liczącej niemal 170 km – prowadzącej przez ciekawe miejscowości Powiatu Ełckiego, Puszczę Augustowską, rezerwaty przyrody oraz Wigierski Park Narodowy.

Poszczególne etapy tego całorocznego Szlaku można pokonywać na różne sposoby: wędrując, jadąc rowerem lub samochodem, płynąc kajakiem, a zimą – jadąc na nartach. Ważne jest, aby ten czas pokonywania tak malowniczej trasy, wykorzystać na rozważanie wielkiego przesłania papieskiego – daru, jaki zostawił nam Jan Paweł II w Tajemnicach Światła.

 

ETAPY SZLAKU PAPIESKIEGO TAJEMNICE ŚWIATŁA

I Etap Ełk – Rajgród

II Etap Rajgród –Studzieniczna

III Etap Studzieniczna – Mikaszówka

IV Etap Mikaszówka – Sejny

V Etap Sejny – Wigry

 

Rozważaniom mają służyć poszczególne przystanki – stacje, aby podczas Mszy Świętych tam sprawowanych w sposób szczególny rozważać: w Rajgrodzie – Chrzest Jezusa w Jordanie (42 km); w Studzienicznej – Objawienie Jezusa na weselu w Kanie (35 km); w Mikaszówce – Głoszenie Królestwa Bożego i wzywanie do nawrócenia (28,5); w Sejnach – Przemienienie na Górze Tabor (29 km), a na Wigrach – ustanowienie Eucharystii (28 km). W wymienionych powyżej miejscowościach przygotowana jest baza noclegowa.

Etapy Szlaku Papieskiego Tajemnice Światła

 

I Etap Ełk – Rajgród

Szlak Papieski Tajemnice Światła został zainicjowany, zainaugurowany i pobłogosławiony przez J.E. Ks. Bpa Jerzego Mazura SVD dnia 14 czerwca 2008 r. podczas diecezjalnego święta młodzieży. Rozpoczyna się w Ełku z miejsca, gdzie 8 czerwca 1999 roku Jan Paweł II sprawował Eucharystię, którą żywo mamy w naszej pamięci.Początek szlaku znajduje się na Placu Jana Pawła II, przy pomniku. Następnie kierujemy się na promenadę i idziemy w stronę parafii pw. św.  Jana Pawła II (ulica św. Maksymiliana Kolbego). Tam znajdziemy znaki szlaku i za ich wskazaniem opuszczamy miasto. Ełk to największe miasto Mazur.

Najważniejsze zabytki i atrakcje miasta to:– Katedra Ełcka z początku XX w.,– Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa z XIX w.,– domy mieszkalne z przełomu XIX i XX w.,– wieża ciśnień z 1895 r.,-Park Solidarności,– Promenada wzdłuż Jeziora Ełckiego.

Imprezy sezonowe:-Mazurskie Lato Kabaretowe – MULATKA– Międzynarodowy Festiwal Folkloru Dzieci i Młodzieży – Tęcza,– Mazurskie Zawody Balonowe,– Festiwal Ognia i Wody.

Ełk to nie tylko piękne krajobrazy, lecz także kulinarna stolica Mazur, gdzie podczas wyjątkowych imprez można poznać tradycyjne potrawy regionu, organizowane są tu bowiem wydarzenia poświęcone mazurskiej kuchni: Konkurs o Chochlę Prezydenta, Podróż ze smakiem oraz Frutti di Lago.

Malowniczy las, usytuowany wzdłuż drogi wiodącej z Ełku do Rajgrodu, zaprasza do zapoznania się z jego tajemnicami ukrytymi na obrzeżach miejscowości Ostrykół i zabytkowego w niej kościoła z XVII wieku, do których prowadzi – oznakowana znaczkiem papieskim – leśna ścieżka. Kościół powstał w miejscu spalonej w 1656 roku przez Tatarów ewangelickiej świątyni. Dzisiejszy, barokowy wygląd pochodzi z czasu odbudowy kościoła, to jest z 1667 roku. Ta drewniana świątynia, obecnie rzymskokatolicka p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego, kryje w swojej konstrukcji wiele ciekawostek, m. in. barokowy ołtarz główny z 1683 roku, barokowe organy z 1799 roku, ciekawy świecznik, ambonę z 1690 roku oraz XVIII – wiecznego anioła chrzcielnego. Na kościele znajduje się tablica z napisami w języku niemieckim, upamiętniająca poległych mieszkańców w I wojnie światowej. Na terenie posesji, rośnie znacznych rozmiarów dąb będący pomnikiem przyrody, którego wysokość szacuje się na około 30 metrów i pierśnicę 5 metrów.

Najstarszym, najcenniejszym, unikalnym nie tylko w skali Polski i do dziś istniejącym zabytkiem historycznym na terenie Powiatu Ełckiego w okolicy Prostek jest słup graniczny, stojący między Prostkami a wsią Bogusze nad rzeką Ełk, wybudowany w 1545 r. Tutaj bowiem w sierpniu 1545 r. spotkały się komisje graniczne Prus i Litwy pracujące przy delimitacji (wytyczaniu) granicy między Prusami i Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Na pamiątkę tego spotkania, na styku trzech granic: Korony, Litwy i Prus, postawiono murowany słup graniczny, kształtem przypominający kapliczkę. 

U kresu wędrówki pierwszego etapu, który wije się pomiędzy rzeką, jeziorami i lasami, oczom pielgrzyma – turysty ukazuje się piękny kościół w Rajgrodzie p.w. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.

 

II Etap Rajgród –Studzieniczna

Kościół w Rajgrodzie – dedykowany Najświętszej Maryi Pannie – został założony już w XV w. za panowania księcia Witolda, kiedy to Rajgród był grodem, a następnie miastem litewskim. Położony w sąsiedztwie jeziora rajgrodzkiego – po którym pływał Karol Wojtyła – od 1983 roku pełni funkcję diecezjalnego sanktuarium maryjnego Matki Boskiej Królowej Rodzin.

Niewątpliwie nad brzegiem jeziora góruje Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin. W jego pobliżu można zobaczyć::– kapliczki przydrożne z XIX w.,– kapliczka przy ul. Żabiej w Rajgrodzie,– kościół – Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin,– kaplica grobowa Bagińskich z 1826 r.,– zespół dworsko-parkowy w Opartowie.

Charakterystycznymi walorami przyrodniczymi okolic są:-Rynnowe Jezioro Rajgrodzkie o powierzchni 1514 ha, ok. 54 km linii brzegowej, średniej głębokości 17 m i najgłębszym punktem 52 m. Jezioro ma 5 odnóg, na których zawsze są dogodne warunki do żeglowania.– Kompleks leśny obejmujący obszar 30% powierzchni gminy, który porastają lasy, głównie iglaste z przewagą sosny, w których nad brzegami jezior zlokalizowanych jest 10 ośrodków wypoczynkowych.– Bezpośrednie sąsiedztwo z Biebrzańskim Parkiem Narodowym, a zwłaszcza unikalnym kompleksem bagienno-torfowym „Czerwone Bagno”.– Dolny bieg rzeki Jegrzni i Kanał– Kuwasy to obszar z tysiącami hektarów unikalnych w skali światowej niskich łąk, bagien i torfowisk Czerwonego Bagna. Jest to siedlisko bezcennych gatunków roślin bagiennych, ornitofauny oraz największa w Polsce ostoja naturalna Łosia.– Rezerwat przyrody Czapliniec w okolicach wsi Bełda istnieje od 1930 r. na powierzchni 11,58 ha potwierdzony prawnie w 1958 r. rezerwat utworzono dla ochrony kolonii lęgowej czapli siwej, a jednocześnie zachowania boru sosnowego (o 200-letnim starodrzewiu) z domieszką 14-letniego świerka, a nadto torfowiska.

Zatem Kolejny etap Szlaku to odcinek z Rajgrodu do Sanktuarium Matki Bożej w Studzienicznej, prowadzący pośród pól do serca przyjaznej Puszczy Augustowskiej. Ten etap Szlaku Papieskiego stanowi doskonałą okazję do refleksji nad drugą Tajemnicą światła – Cudem na weselu w Kanie Galilejskiej i dyskretną obecnością Matki Bożej w życiu każdego człowieka, o czym wielokrotnie w swym nauczaniu przypominał nam papież.

 

III Etap Studzieniczna – Mikaszówka

Sanktuarium Matki Bożej w Studzienicznej – niespodziewanie i na własną prośbę, wracając niejako do lat młodości – nawiedził podczas swojej pielgrzymki do Diecezji Ełckiej Jan Paweł II w dniu 9 czerwca 1999 roku. Zaskoczonym tym niesamowitym widokiem turystom i mieszkańcom papież powiedział: Nie jestem tu po raz pierwszy, ale jako Papież pierwszy i chyba ostatni… I pomimo spontanicznego sprzeciwu – proroctwo się spełniło…

Sanktuarium w Studzienicznej znajduje się w obrębie dawnych wysepek, na których była pustelnia zamieszkiwana po 1715 r. przez jednego z wigierskich Kamedułów. Później, w tym miejscu osiedlił się inny pustelnik, były oficer wojska Wincenty Murawski (lub Morawski) – z zamiłowania zielarz i prawdziwy wzór polskiej pobożności. Woda z wykopanej przez niego studni prawdopodobnie pomagała w przywracaniu zdrowia, szczególnie leczyła choroby oczu.

Początkowo obraz Matki Bożej, który towarzyszył polskim żołnierzom w czasie walk, wisiał na dębie, a następnie został umieszczony w zbudowanej przez Murawskiego drewnianej kaplicy (1790 r.). Obecna – murowana kaplica, stojąca na dębowych pniach – pochodzi z 1872 r.

Wzdłuż jeziora studzieniczańskiego, białego i Kanału Augustowskiego – oraz atrakcyjne turystycznie śluzy przepuszczające kajakarzy i innych wodnych wędrowców – wyznaczonym szlakiem przez piękne zakątki Puszczy Augustowskiej, rozważając trzecią Tajemnicę światła – Głoszenie Królestwa i wzywanie do nawrócenia – dotrzemy do maleńkiej miejscowości Mikaszówki, leżącej nad Czarną Hańczą, największą rzeką Suwalszczyzny. Rzeka ta płynie w unikatowym pod względem krajobrazowym, geologicznym i etnograficznym terenie. Na uwagę zasługują liczne tu głazowiska – pozostałości wielkich lodowców, spadki i kaskady oraz wąwozy, w których płynie rzeka. Jest to miejsce szczególne również ze względu na zamieszkujących je ludzi – niegdyś byli to pogańscy Jaćwingowie – pokrewni Prusom i Litwinom. Po latach na Suwalszczyźnie zamieszkiwali Polacy i Litwini, z czasem także Żydzi i Rosjanie. Jest to ziemia pracy i modlitwy – dwóch wartości szczególnie ważnych dla tutejszych mieszkańców.

 

IV Etap Mikaszówka – Sejny

Mikaszówka. To urokliwa wieś nad brzegiem kanału augustowskiego. W centrum znajduje się zabytkowy kościół pw. św. Marii Magdaleny, a także zabytkowa plebania, gdzie lubił zatrzymywać się Karol Wojtyła. Przed zabytkową plebanią od razu można spotkać się z papieżem, którego umieszczono przed budynkiem dla uczczenia Jego obecności w tym miejscu. Nie mogło być inaczej, skoro Wojtyła wraz z podopiecznymi wodnym szlakiem wyznaczonym przez Hańczę, płynął wraz z dziewięcioma towarzyszami z Suwałk-Wigier do Augustowa-Studzienicznej w lipcu 1954 roku. To właśnie wtedy miała miejsce ciekawa scena z udziałem miejscowego proboszcza i nieznanego turysty, którym okazał się biskup Karol Wojtyła. Po latach papież Jan Paweł II z uśmiechem wspominał to wydarzenie i mówił:A może by tak do Mikaszówki?

Mikaszówka leży w sercu Puszczy Augustowskiej. Są to wspaniałe tereny do uprawiania aktywnej turystyki wodnej, rowerowej oraz pieszej. Puszcza Augustowska tworzy, wraz z innymi puszczami pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego, jeden z największych leśnych kompleksów Europy (łącznie 250 000 ha powierzchni). Na terenie kraju zajmuje powierzchnię 100 tys. ha. Dużą część obszaru puszczy zajmują jeziora: Wigry, Sajno, Białe Augustowskie, Serwy, Necko, Pomorze, Studzieniczne, Kolno.

Czwarty etap, podczas którego rozważana jest Tajemnica Przemienienia Pana Jezusa na Górze Tabor, prowadzi w cieniu drzew wzdłuż Czarnej Hańczy z Mikaszówki do świata różnych kultur, tradycji i języków skupionych w powiatowym mieście Sejny z przepięknym podominikańskim klasztorem i Bazyliką Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny z XVII wieku. W kościele tym znajduje się jeden z cenniejszych zabytków – gotycka figurka słynąca cudami, zwana również Madonną Szafkową, która pochodzi z około XV wieku, wykonana przez nieznanego z imienia rzeźbiarza gdańskiego. Na prośbę biskupów polskich papież Paweł VI – Bullą z dnia 3 lutego 1973 roku – udzielił pozwolenia na koronację cudownej i łaskami słynącej figury, która ostatecznie odbyła się 6 września 1975 roku po przewodnictwem J. Em. Karola kardynała Wojtyły – metropolity krakowskiego.

Sejny. To miasteczko na Szlaku Papieskim Tajemnice Światła jest miejscem, gdzie na każdym kroku spotkamy ślady wielowiekowego współistnienia ludzi różnych religii, kultur i narodów. Żyli, mieszkali i pracowali tu Polacy, Litwini, Białorusini, Żydzi, czy Rosjanie. Zajmowali się rzemiosłem, handlem, krzewili oświatę, doświadczali codziennych radości, odnosili sukcesy, ale byli także okrutnie doświadczani przez wojny, epidemie i najazdy.Miasteczko powstało na przełomie XVI i XII wieku. Swój rozwój w pierwszym okresie istnienia Sejny zawdzięczają zakonowi dominikanów, którzy zbudowali tu klasztor i kościół. Zakonnicy rozwinęli też szkolnictwo. W drugiej połowie XVIII wieku dominikanie, chcąc wzmacniać potencjał Sejn w dziedzinie handlu, zaprosili do osiedlania się w mieście żydowskich kupców. Społeczność żydowska zaczęła się rozwijać, czego materialnym śladem jest choćby synagoga, dom talmudyczny.W okresie zaborów miasto znalazło się w zaborze pruskim. Zaborca skonfiskował dobra dominikanów i zakonnicy w 1804 roku, po dwustu latach zmuszeni byli do opuszczenia Sejn.Wzniesiony przez nich klasztor pozostał jednak miejscem ważnym dla rozwoju edukacji i kultury regionu. W budynkach poklasztornych otwarto gimnazjum. Do Sejn przeniesiono stolicę biskupstwa, a w 1829 roku w murach klasztoru otwarto seminarium duchowne. Stało się ono ważnym ośrodkiem naukowym dla Polaków, a zwłaszcza dla Litwinów.W czasie II wojny światowej miasto zostało okrutnie doświadczone przez okupantów. W 1939 r. wysiedlono i wymordowano sejeńskich Żydów. Rosjanie przesiedlili natomiast do nowoutworzonej Litewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej sejeńskich wyznawców prawosławia – staroobrzędowców.Dziś Sejny są miastem powiatowym. Swoją siedzibę ma tu konsulat Republiki Litewskiej. Miasteczko jest dobrym punktem wypadowym do zwiedzania okolicy, a dla miłośników historii – do odbycia pasjonujących podróży w czasie.

Warto zobaczyć:– Kościół pw. Nawiedzenia NMP,– trójnawowa bazylika, pierwotnie renesansowa, w 1760 r. rozbudowana w stylu barokowym. Wewnątrz 11 ołtarzy barokowych i rokokowych z poł. XVIII w.;– Klasztor z lat 1619-1706, przebudowany pod k. XVIII i XIX w., piętrowy czworobok z basztami narożnymi;– Dawny pałac biskupi z 2. poł. XIX w.;– Neogotycki kościół pw. MB Częstochowskiej (dawniej ewangelicki) z poł. XIX w.;– Kaplica pw. św. Agaty z 1789 r.;– Klasycystyczny ratusz z 1840 r.;– Synagoga z lat 1860–1870, obecnie galeria;– Dawny dom talmudyczny, obecnie siedziba Ośrodka „Pogranicze Sztuk, Kultur, Narodów”;– Kamieniczki z XIX w.;– Murowana kaplica grobowa rodziny Wolmerów z 1830 r. na cmentarzu katolickim;

Pomniki:– biskupa sejneńskiego– Antoniego Baranowskiego– Powstania Sejneńskiego 1919 r.

 

V Etap Sejny – Wigry

Pomiędzy jeziorami – rozważając piątą Tajemnicę Światła – Ustanowienie Eucharystii – oraz w cieniu drzew Wigierskiego Parku Narodowego, pokonując niespełna 30 kilometrowy i niezwykle malowniczy ostatni odcinek Szlaku Papieskiego Tajemnice Światła – docieramy na Wigry.  To miejsce niegdyś zamieszkiwali kameduli modląc się, pracując i kontemplując obecność Boga pośród pięknych lasów i jezior. klasztor – po trudach papieskiego pielgrzymowania po Ojczyźnie – wybrał na odpoczynek Jan Paweł II w dniach 8-10 czerwca 1999 roku. Z dala od gwaru świata, w malowniczej scenerii Eremu Wyspy Wigierskiej pośród ciszy zatrzymał się Papież – Polak, dając nam milczące świadectwo – jak wigierscy kameduli – o konieczności wyboru wartości nieprzemijających, z których nawet śmierć nas nie ogołoci. Wartości – modlitwy i pracy, życia społecznego i świadomej samotności, trwania w służbie i odpoczynku – wartości piękna i dobra, dla których warto poświęcić wszystko…

Dziś Pokamedulski Klasztor w Wigrach odkrywamy na nowo. Możemy tu się zatrzymać i przenocować w eremach mnichów, posilić się, ale przede wszystkim doświadczyć spokoju i niezwykłej atmosfery tego miejsca.

Warto zobaczyć:– Późnobarokowy kościół z bogatym wystrojem wnętrza– Apartamenty i Kaplicę Papieską gdzie odpoczywał i modlił się Jan Paweł II podczas pobytu na terenie Klasztoru w 1999 r.– Kryptę kościelną zawierającą ponad 40 zamurowanych wnęk z ciałami zmarłych eremitów. W dwóch przeszklonych wnękach widać poczerniałe od upływu czasu kości. Na ścianie znajduje się malowidło przedstawiające taniec śmierci, alegorię śmierci zapraszającej mnicha do tańca.– Wieżę Zegarową, z której roztacza się niepowtarzalny widok na okolicę– Wystawy czasowe

Dawniej, przed wiekami, żyli tu biali mnisi – Kameduli – w modlitwie, pracy i milczeniu wielbiący Pana Boga. Klasztor ufundowany został przez Jana II Kazimierza Wazę w 1667 roku i dzięki pracowitości mnichów stał się jednym z najzamożniejszych w Europie.Obecnie centrum wigierskiego kompleksu stanowi świątynia pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Została ona wybudowana przez Ojców Kamedułów w latach 1694-1745, od 1799 r. do 1818 r. pełniła funkcję katedry Diecezji Wigierskiej, a następnie, aż po dzisiejsze czasy – kościoła parafialnego. Świątynia wigierska należy do grupy kościołów barokowych. Została ona zaprojektowana na planie krzyża, którego krótsze ramiona tworzą pomieszczenia kaplicy oraz zakrystię.W podłodze Kapitularza znajduje się najstarszy zabytek świątyni – kamienna płyta z 1715 r. z epitafium w języku łacińskim, które można przetłumaczyć: Błogosławieni, którzy w Panu umierają, albowiem czyny ich podążają za nimi – mówi duch.W Wigrach przebywał Karol Wojtyła wraz ze swymi przyjaciółmi oraz odpoczywał jako papież Jan Paweł II podczas pielgrzymki do Polski.



SZCZEGÓŁY ETAPÓW SZLAKU PAPIESKIEGO
TAJEMNICE ŚWIATŁA